ጾታዊ ጥቃት

ከመዝገብ ውጭ የቀረው ጥቃት

Tiempo de lectura: 13 min

በሃያ የአፍሪካ አገራት በሴቶች ላይ እንደሚፈጸም ዲጂታል ጥቃት ምን መቆጠር እንዳለበት ማን ይወስናል?

·AIthropology Lab
Añade AIthropology Lab como fuente preferida en Google
በሉሳካ የተነሳ የቡድን ፎቶ፤ ተሳታፊዎች ስለ ኢንተርኔት መፈክሮችን ይዘዋል።
«Decolonizing the Internet East Africa» የተባለው ስብሰባ ተሳታፊዎች። የአፍሪካ ሴቶች መረብ FEMNET እና Whose Knowledge? የተባለው ዘመቻ ከምሥራቅ አፍሪካ የሴቶች መብት ተሟጋቾች ጋር በሉሳካ፣ ዛምቢያ፣ ሴፕቴምበር 26 እና 27 ቀን 2022 አዘጋጁት። በመፈክሮቹ ላይ ኢንተርኔትን «ከሁላችንም ጋር እና ለሁላችንም» መልሶ የመያዝና የመገንባት ጥሪ ቀርቧል፤ «ስለ እኛ ያለ እኛ ምንም ውሳኔ የለም» የሚለውን መፈክርም ያስታውሳሉ። ፎቶው ከጥናቱ በፊት የተነሳ ሲሆን ከጥናቱም ሆነ ከሚዘግባቸው ጉዳዮች ጋር ግንኙነት የለውም። የፎቶው መጠን ቀንሷል። · Namukolo Siyumbwa (Eness Photography) / Whose Knowledge? · CC BY-SA 2.0

ኖቬምበር 3 ቀን የአፍሪካ የሰብዓዊና የሕዝቦች መብቶች ኮሚሽን በሴቶች ላይ ስለሚፈጸም ዲጂታል ጥቃት የመጀመሪያውን አህጉራዊ ጥናት ረቂቅ ለአስተያየት አቅርቧል። ጥናቱን የሚከታተሉት ሁለት ልዩ ሪፖርተሮች የሚሳተፉበትን የመስመር ላይ ውይይትም ለረቡዕ ኖቬምበር 11 ቀጥሮ ነበር። ጥናቱ ሃያ አገራትን ይመለከታል። አንዳቸውም የጥቃቱን አይነቶች በሙሉ የሚሸፍን፣ የጾታ ጉዳዮችን ከግምት የሚያስገባ ልዩና ሁሉን አቀፍ ሕግ እንደሌላቸው ደምድሟል። ጥቃቱን በሥርዓት የሚለኩት ጥቂቶች ናቸው፤ በሰው ሠራሽ አስተውሎት የተፈጠረ ይዘትን በመጠቀም ለሚፈጸም ጥቃትም አንዳቸውም የተለየ የሕግ ምላሽ የላቸውም።

የረቂቁ ርዕስ Digital Violence Against Women in Africa. A Continental Study ነው። ጥናቱን ያዘዘው የአፍሪካ የሰብዓዊና የሕዝቦች መብቶች ቻርተር መከበሩን የሚከታተለው የአፍሪካ ኅብረት አካል፣ የአፍሪካ ኮሚሽን፣ ነው። ያዘጋጁት የፕሪቶሪያ ዩኒቨርሲቲ የሰብዓዊ መብቶች ማዕከል እና Equality Now ናቸው። ሰነዱ እንደሚገልጸው፣ የDigital Rights and Freedoms Regional Hub መሥራች ሲጊ ዋይጉሞ ምዋንዚያ (Sigi Waigumo Mwanzia) ከአምስት ክልላዊ ሪፖርቶች አጠናቅራዋለች። ኮሚሽነሮቹ ጃኔት ራማቱሊ ሳላህ-ንጂ እና ኡርቪና ጊሪሻ ቶፕሲ-ሱኑ ረቂቁን ገምግመዋል። የመጀመሪያዋ የሴቶች መብት፣ ሁለተኛዋ ደግሞ የመናገር ነፃነትና የመረጃ ተደራሽነት ልዩ ሪፖርተር ናት።

ጥናቱ የመነጨው ከሁለት የኮሚሽኑ ውሳኔዎች ነው። የ2022 ውሳኔ 522 አገራት የጾታ መሠረት ላለው ጥቃት የሚሰጡትን ፍቺ ዲጂታል ጥቃትን እንዲያካትት እንዲያስፋፉ ጠይቋል። የ2024 ውሳኔ 591 ደግሞ ጥናቱ እንዲካሄድ አዟል። ጁላይ 31 ቀን 2026 የተወሰነው ሦስተኛው ውሳኔ፣ 665፣ ጥናቱን ለማጠናቀቅ የተሰጠውን ጊዜ በአንድ ዓመት አራዝሟል። እስከ አምስት ገጽ የሚሆኑ የጽሑፍ አስተያየቶች እስከ ዲሴምበር 4 በእንግሊዝኛ፣ በፈረንሳይኛ ወይም በፖርቱጋልኛ ይቀበላሉ። ከጥሪው ስድስት ጥያቄዎች አንዱ በሰው ሠራሽ አስተውሎት የሚፈጠር ይዘትን፣ እውነተኛ የሚመስሉ ሐሰተኛ ምስሎችንና ቪዲዮዎችን (deepfakes) እና አዳዲስ ቴክኖሎጂዎችን በተመለከተ የበለጠ ትኩረት የሚሹ ጉዳዮች ካሉ ይጠይቃል።

ከክልላዊ ሪፖርቶች የተጠናቀረ ጥናት

የጥናቱ ዘዴ ጥናቱ ምን ሊናገር እንደሚችል ይወስናል፤ ሰነዱም ይህን በግልጽ ያስረዳል። አምስቱ ክልላዊ ሪፖርቶች የሕጎችን፣ የፍርድ ውሳኔዎችንና የታተሙ ጽሑፎችን ትንታኔ ከድርጅቶች፣ ከመንግሥት ኃላፊዎችና ከኢንተርኔት አገልግሎት አቅራቢዎች ጋር ከተደረጉ ቃለ መጠይቆች ጋር አጣምረዋል። በአንዳንድ ክልሎች የቡድን ውይይቶችና ጥቃቱን በደረሰባቸው ሰዎች ላይ የተካሄዱ ዳሰሳዎችም ተካተዋል። አህጉራዊው ጥናት የእነዚህን ሪፖርቶች ዋና መረጃዎች አላተመም። ከ2019 እስከ ጁን 2026 ያለውን ጊዜ የሚሸፍን ሲሆን ከእያንዳንዱ ክልል አራት አገራትን መርጧል። በመካከለኛው አፍሪካ ካሜሩን፣ ቻድ፣ የኮንጎ ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ እና ጋቦን ተካተዋል። በምሥራቅ አፍሪካ ኢትዮጵያ፣ ኬንያ፣ ሩዋንዳ እና ዋናው የታንዛኒያ መሬት፤ በሰሜን አፍሪካ አልጄሪያ፣ ግብፅ፣ ሞሮኮ እና ቱኒዚያ፤ በደቡባዊ አፍሪካ ቦትስዋና፣ ሞሪሸስ፣ ሞዛምቢክ እና ደቡብ አፍሪካ፤ በምዕራብ አፍሪካ ጋምቢያ፣ ጋና፣ ናይጄሪያ እና ሴኔጋል ተካተዋል። እነዚህ ከአፍሪካ ኅብረት ሃምሳ አምስት አባል አገራት ውስጥ ሃያዎቹ ናቸው።

ቡድኑ እንደሚያስጠነቅቀው፣ በብዙዎቹ አገራት ዲጂታል ጥቃትን የሚመለከት በምድብ የተከፋፈለ ይፋዊ መረጃ የለም። አኃዞቹ የችግሩን ስፋት በግምት ይጠቁማሉ፤ በማደመር ለአህጉሩ በሙሉ አንድ ግምት ማውጣት አይገባም። ረቂቁ በመደምደሚያው በዳሰሳ ወይም በቃለ መጠይቅ ከተሳተፉት ሴቶች ወደ አንዷ ከሦስት ዲጂታል ጥቃት እንደደረሰባት ይገልጻል። የተለያዩ ናሙናዎችና ጥያቄዎች ካሏቸው ጥናቶች ይህ ድርሻ እንዴት እንደተገኘ ግን አያስረዳም። አኃዙን ተጠቅሞ በመላው አህጉር ስንት ሴቶች ጥቃቱ እንደደረሰባቸው መገመት አይቻልም። በሰሜን አፍሪካ ግምቶቹ ከ11 እስከ 89 በመቶ ይደርሳሉ። ጥናቱ ይህን ልዩነት የአገራቱ የጥናት ዘዴዎች ሊነጻጸሩ ባለመቻላቸው ያስረዳል።

የመረጃው እጥረት ራሱ የጥናቱ አንዱ ግኝት ነው። ከአራቱ የምሥራቅ አፍሪካ አገራት አንዳቸውም ዲጂታል ጥቃትን የሚያካትት ብሔራዊ የጾታ ጥቃት መረጃ ቋት የላቸውም። የኬንያ፣ የሩዋንዳ እና የታንዛኒያ የሳይበር ወንጀል ስታቲስቲክስ ጥቃት በደረሰባቸው ሰዎች ጾታ አልተከፋፈለም። በጥናቱ ከተካተቱት ሃያ አገራት ልዩ የክትትል ሥርዓት ያላት ሞሪሸስ ብቻ ናት። ሥርዓቱ በምርምርና ፈጠራ ምክር ቤቷ የመረጃ ማሳያ እና በብሔራዊ የኮምፒውተር ደኅንነት ክስተቶች ምላሽ ሰጪ ቡድኗ ላይ ይመሠረታል። የጥናቱ መረጃ ስብሰባ ካበቃ በኋላ ሁኔታው መለወጥ ጀምሯል። በኖቬምበር መጀመሪያ የኬንያ ብሔራዊ ስታቲስቲክስ ቢሮ የ2025–2026 የሕዝብና ጤና ዳሰሳውን አቀረበ። ዳሰሳው በቴክኖሎጂ የሚመቻች ጾታዊ ጥቃትን የሚመለከት ክፍል ለመጀመሪያ ጊዜ አካቷል። በታተመው ውጤት መሠረት፣ ዕድሜያቸው ከ15 እስከ 49 ዓመት ከሆኑት ሴቶች 26 በመቶው ቢያንስ አንድ ጊዜ ይህ ጥቃት ደርሶባቸዋል። ባሎችና የፍቅር አጋሮች በብዛት ከሚፈጽሙት መካከል ናቸው። ኖቬምበር 3 ቀን የታተመው «Contar a las que faltan» መጣጥፍ የአንትሮፖሎጂ ምሁሯን ሳሊ ኤንግል ሜሪን በመጥቀስ አመልካችን የሚወስነው አካል ምን እንደ ችግር እንደሚቆጠርም እንደሚወስን አስታውሷል። አህጉራዊው ጥናት እንዲህ ያለ አመልካች አለመኖሩ የሚያስከትለውን ይገልጻል። መነሻ አኃዝ ከሌለ መንግሥታት የችግሩን ስፋት መገመት፣ ሀብት መመደብ ወይም እድገትን መለካት አይችሉም። ክስተቶች አለመመዝገባቸው የመረጃ ክፍተቱን ያሰፋል፣ ጉዳዩም ቅድሚያ እንዳያገኝ ያደርጋል።

ጥናቱ የአፍሪካ ድርጅቶች ቀደም ሲል የጀመሩትን ሥራ ይቀጥላል። የኡጋንዳው Pollicy በ2020 በአምስት የአፍሪካ አገራት ስላለው የመስመር ላይ ጥቃት ከሴቶች መብት አንጻር የተካሄደ ምርምር አሳትሟል። በረቂቁ የተጠቃለለው አብዛኛው መረጃ ጥቃቱን ለዓመታት ሲመዘግቡ ከነበሩ ድርጅቶች፣ ጋዜጠኞችና ተመራማሪዎች ሥራ የተገኘ ነው።

ጥቃቱን የማያዩ እና ጥቃት የደረሰባቸውን የሚቀጡ ሕጎች

ከሃያዎቹ አገራት አሥራ ሰባቱ በሴቶች ላይ የሚፈጸሙ ሁሉንም የአድልዎ ዓይነቶች ለማስወገድ የወጣውን ስምምነትና የአፍሪካ የሴቶች መብት ስምምነት የሆነውን የማፑቶ ፕሮቶኮል አጽድቀዋል። እንደ ጥናቱ ገለጻ፣ አንዳቸውም በሴቶች ላይ ስለሚፈጸም ዲጂታል ጥቃት የተለየና ሁሉን አቀፍ ሕግ አላወጡም። ጉዳዩን በብሔራዊ ዕቅዷ ያካተተችው ታንዛኒያ ብቻ ስትሆን፣ ዕቅዱ ገና ወደ ሕግ አልተለወጠም። ታንዛኒያን ጨምሮ በሁሉም አገራት ጥቃት የደረሰባቸው ሴቶች በሳይበር ወንጀል፣ በስም ማጥፋት ወይም በሕዝብ ሥነ ምግባር ሕጎች ላይ ይመሠረታሉ። ሕጎቹ የተወሰነ ጥበቃ ብቻ ይሰጣሉ፣ ለእነዚህ ጉዳዮችም አልተዘጋጁም።

ጥናቱ የእነዚህን ሕጎች አንድ ውጤት ያጎላል። በኮንጎ ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ፣ በኢትዮጵያ፣ በኬንያ፣ በሩዋንዳ እና በታንዛኒያ ስለ ሥነ ምግባር፣ ጸያፍ ሕትመቶች ወይም የሕዝብ ጨዋነት የወጡ ድንጋጌዎች የግል ምስልን ያሰራጨው ሰው ላይ እንደሚተገበሩ ሁሉ፣ ምስሏ ያለ ፈቃዷ በተሰራጨባት ሴት ላይም ሊተገበሩ ይችላሉ። ምስሉ በሰው ሠራሽ አስተውሎት የተፈጠረ ወይም የተቀየረ ቢሆንም ይህ ሊከሰት ይችላል። በዚህም ሴቲቱ ጥቃቱ ከደረሰባት በኋላ ራሷ በሕግ የመቀጣት አደጋ ይገጥማታል። እነዚሁ ሕጎች ሴቶች ራሳቸውን በሚገልጹበት ጊዜም በእነርሱ ላይ ሊውሉ ይችላሉ። የሰሜን አፍሪካ ሪፖርት ግብፃዊቷን ሞዴል ሳልማ አል-ሺሚን ይጠቅሳል። «የቤተሰብ እሴቶችን ጥሳለች» ተብላ በራሷ የማኅበራዊ ሚዲያ ቪዲዮዎች ምክንያት በኤፕሪል 2023 በመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የሁለት ዓመት እስራትና የገንዘብ ቅጣት ተፈረደባት። በዚያው ዓመት ኖቬምበር የይግባኝ ፍርድ ቤት የእስራት ቅጣቱን ሰርዞ የገንዘብ ቅጣቱን አጸና። ረቂቁ ግን ፍርዱን በ2024 ያስቀምጠዋል፣ ይግባኙንም አይጠቅስም። በደቡብ አፍሪካ ጥቃት ፈጽመዋል የተባሉ ሰዎች የስም ማጥፋት ክስና የጥበቃ ትዕዛዝ በመጠቀም የሚከሷቸውን ሰዎች ዝም እንደሚያሰኙ ጥናቱ ይገልጻል። በማክሰኞው የደቡብ አፍሪካ መጣጥፍ ላይ ሴቶችን በፍርሃት ስለሚያኖሩ ሥርዓቶች ሐሳቧ የተጠቀሰው ፑምላ ዲኔዮ ጎላ (Pumla Dineo Gqola) በ2023 ቃለ መጠይቅ ሰጥታለች። ከ2015 በኋላ በሠራችውና በFemale Fear Factory (2021) ባጠቃለለችው ሥራ ጥፋተኛ የተባሉ አጥቂዎች የሚመሠርቷቸውን መልሶ ክሶችም እንዳካተተች ገልጻለች።

ሕግ ባለበትም አፈጻጸሙ ክፍተት አለበት። እንደ ጥናቱ ገለጻ፣ ፖሊሶችና ዳኞች ብዙ ጊዜ የሚመለከቱትን ሕጎች አያውቁም ወይም ዲጂታል ጥቃትን እንደ ግል ወይም የቤተሰብ ጉዳይ ያዩታል። ዲጂታል ማስረጃ ይጠፋል፣ በአግባቡ አይሰበሰብም ወይም ተቀባይነት አያገኝም። ጥናቱ በጠቀሰው መረጃ መሠረት፣ በምዕራብ አፍሪካ ጥቃት ከደረሰባቸው ሰዎች 23 በመቶው ብቻ ያመለክታሉ። ካላመለከቱት 78 በመቶው በሚገኘው ውጤት እምነት እንደሌላቸው ይናገራሉ።

መድረኮች፣ ማስረጃ እና ቋንቋዎች

ጥናቱ በአምስቱም ክልሎች በሰው ሠራሽ አስተውሎት የተፈጠሩ ወሲባዊ ምስሎችን መዝግቧል። በአብዛኛው ኢላማ የሚያደርጉት በሕዝብ ዘንድ የሚታወቁ ሴቶችን ነው። ከሃያዎቹ አገራት አንዳቸውም ለእነዚህ ጉዳዮች የተዘጋጁ ደንቦች የላቸውም። ከአራቱ የምሥራቅ አፍሪካ አገራት አንዳቸውም በማስረጃ ደንቦቻቸው ውስጥ በሰው ሠራሽ ዘዴ የተፈጠረ ይዘትን አይመለከቱም። ጥቃት የደረሰባቸው ሴቶች ማስረጃ ለማቅረብ ባለው ችግር መፍትሔ እንዳላገኙ ይናገራሉ። ሰነዱ የX ሰው ሠራሽ አስተውሎት ረዳት የሆነውን Grok በመጥቀስ፣ ተጠቃሚዎች የሴቶችንና የልጃገረዶችን የዕርቃን ምስሎች ለመፍጠር እንደተጠቀሙበት ይገልጻል። እንደ ረቂቁ ገለጻ፣ ይህ አጠቃቀም በሃያዎቹ አገራት በአብዛኛው የተለየ ቁጥጥር የለውም። በጃንዋሪ 2026 ከተሰሙት ትችቶችና በበርካታ አገራት ከተጀመሩት ምርመራዎች በኋላ፣ X የእውነተኛ ሰዎችን ምስሎች በGrok አርትዖት በማድረግ ሰውነታቸውን በከፊል በሚገልጥ ልብስ እንዲታዩ ማድረግን እንደሚከለክል አስታወቀ። ምስሎቹን መፍጠር በሕግ በተከለከለባቸው ቦታዎችም መፍጠራቸውን እንደሚያግድ ገለጸ። ይህ ሁኔታ ጉዳዩን ወደ የአገራቱ ሕጎች ይመልሰዋል።

ጥናቱ ኩባንያዎችና መንግሥታት ኃላፊነት እንዳለባቸው ይገልጻል። እንደ ረቂቁ ገለጻ፣ መድረኮቹ ብዙ ገቢ ከሚያስገኙላቸው ገበያዎች ጋር ሲነጻጸር በአፍሪካ ገበያዎች ለደኅንነት በእጅጉ ያነሰ ወጪ ያደርጋሉ። በአካባቢ ቋንቋዎች የሚቀርቡ ይዘቶችን በአግባቡ አይቆጣጠሩም ወይም ከናካቴው አይቆጣጠሩም። ጉዳት ቢያስከትልም ብዙ ምላሽ የሚያስነሳ ይዘትን የበለጠ ያሰራጫሉ። በጥናቱ በተጠቀሰው መረጃ መሠረት፣ በምዕራብ አፍሪካ ለመስመር ላይ ጾታዊ ጥቃት አቤቱታ ምላሽ ለመስጠት በአማካይ 72 ሰዓት ይወስድባቸዋል። መንግሥታት መድረኮቹን ተጠያቂ የሚያደርጉት እምብዛም ነው። በተጠኑት በርካታ አገራት መንግሥታት በሴቶች ላይ የሚፈጸም ጥቃትን ከመግታት ይልቅ የመስመር ላይ ተቃውሞን ለመቆጣጠር የበለጠ ዝግጁ ይመስላሉ። ጥናቱ በአካባቢ ቋንቋዎች ይዘትን ለመከታተል አስገዳጅ ወጪ፣ ምላሽ ለመስጠት የጊዜ ገደብ፣ የአልጎርይዝሞችን ጉዳት በሴቶች ላይ የሚገመግሙ ጥናቶች እና ጎጂ ይዘትን በፍጥነት ለማስወገድ የሚያስችሉ ሂደቶችን ይመክራል።

ጥናቱ እንደሚገልጸው ቋንቋ ብዙ ጊዜ ትኩረት የማያገኝ እንቅፋት ነው። በሴኔጋል 87 በመቶው የዲጂታል ደኅንነት መረጃ በፈረንሳይኛ ብቻ ይገኛል። በዚህም ፈረንሳይኛ ለማንበብ የሚቸገሩ ወደ 38 በመቶ የሚገመቱ የማኅበራዊ ሚዲያ ተጠቃሚዎች ከመረጃው ውጭ ይቀራሉ። ሰነዱ የድጋፍ ሥርዓቶች በአወቃቀራቸው ሊፈቷቸው የተዘጋጁትን እኩልነት ማጣቶች መልሰው ሊፈጥሩ እንደሚችሉ ይደመድማል። መረጃም ሰዎች በዕለት ተዕለት ሕይወታቸው በሚጠቀሙባቸው ቋንቋዎች እንዲገኝ ይጠይቃል። ምክክሩ ራሱም ተመሳሳይ ገደብ አለበት። ጥሪው በዓረብኛም ታትሟል፣ አስተያየቶች ግን በእንግሊዝኛ፣ በፈረንሳይኛና በፖርቱጋልኛ ብቻ ይቀበላሉ። ጥናቱ ዓረብኛ ይፋዊ ቋንቋ የሆነባቸውን አምስት አገራት፣ አራቱን የሰሜን አፍሪካ አገራትና ቻድን፣ ያካትታል። የአፍሪካ ኅብረት ደግሞ ስዋሂሊንና ስፓኒሽንም እንደ ይፋዊ ቋንቋዎች ይቀበላል።

በኬንያ የተከሰቱ ሦስት ክስተቶች

በኬንያ በቅርቡ የተከሰቱ ሦስት ክስተቶች ጥናቱ ከሚገልጻቸው ግጭቶች አንዳንዶቹን ያሳያሉ። ማርች 13 ቀን Africa Check የሆማ ቤይ አስተዳዳሪ ግላዲስ ዋንጋን በሃይማኖታዊ ሥነ ሥርዓት ላይ ባልተከሰተ ሁኔታ የሚያሳዩ ምስሎችና አንድ ቪዲዮ በሰው ሠራሽ አስተውሎት የተፈጠሩ መሆናቸውን አረጋግጧል። ከኤፕሪል በፊት ደግሞ ሴናተር ካረን ኒያሙን ያሳያል የተባለ የግል ይዘት ያለው ሐሰተኛ ቪዲዮ በብዙ መድረኮች ተሰራጨ። ጋዜጠኛ ሜሪአን ሙጋንዳ በThe Standard እንደጻፈችው፣ ቪዲዮው በ2024 ከተነሳ ፎቶ ተሠርቷል። ኒያሙ ጎጂ የሆኑ ሐሰተኛ ዲጂታል ምስሎችና ቪዲዮዎችን በእስራት የሚያስቀጣውን የኬንያ የመጀመሪያ የሰው ሠራሽ አስተውሎት ረቂቅ ሕግ ያቀረበችው ሴናተር ናት። በኦክቶበር ይፋ በሆነ ሪፖርት፣ የሴኔቱ የመረጃ ቴክኖሎጂ ኮሚቴ ቅጣቶቹና ግዴታዎቹ ገና ለሚያድገው ዘርፍ ከባድ ናቸው በማለት ረቂቁ ወደፊት እንዳይሄድ ምክር ሰጥቷል። ሙሉው ሴኔት ገና ድምፅ አልሰጠበትም፣ ኬንያም የተለየ የሰው ሠራሽ አስተውሎት ሕግ የላትም። ምላሽ በሌላ መንገድ ሊመጣ ይችላል። ከኬንያ ሴት የሕግ ባለሙያዎች ፌዴሬሽን (FIDA-Kenya) የመጣችው ክሪስቲን ኩንጉ የምትመራው የብሔራዊ የፍትሕ አስተዳደር ምክር ቤት ኮሚቴ፣ የ2006 የወሲባዊ ወንጀሎች ሕግ እንዲሻሻል ሐሳብ አቅርቧል። ከሌሎች ድርጊቶች ጋር በሰው ሠራሽ አስተውሎት የተፈጠሩ ወይም የተቀየሩ ወሲባዊ ምስሎችን መፍጠርና ማሰራጨት ወንጀል እንዲሆን ጠይቋል። ሐሳቡ ገና በፓርላማ መታየት አለበት።

ሦስተኛው ክስተት በጥናቱ አልተካተተም። በፌብሩዋሪ የስዊድን ጋዜጦች Svenska Dagbladet እና Göteborgs-Posten ከሠላሳ በላይ ሠራተኞችን አነጋግረው፣ በናይሮቢ የሚገኙ የሳማ ሠራተኞች የሜታን ሥርዓቶች ለማሠልጠን ከኩባንያው ስማርት መነጽሮች የመጡ ቅጂዎችን ይመለከቱ እንደነበር ዘግበዋል። ሳማ ለሜታ መረጃዎችን የሚመድብ ተቋራጭ ድርጅት ነበር። እንደ ሠራተኞቹ ምስክርነት፣ ቅጂዎቹ በመኖሪያ ቤቶች የተቀረጹ የግል ትዕይንቶችን ያካትቱ ነበር። በአንደኛው ትዕይንት የምትታይ ሴት እየተቀረጸች መሆኗን ያላወቀች ትመስላለች። በኤፕሪል የሜታን ውል ካጣ በኋላ ሳማ 1,108 ሠራተኞችን ከሥራ እንደሚያሰናብት አስታወቀ። በዚህ መንገድ የመነጽሮቹ ቅጂዎች በናይሮቢ ወዳሉ የተቋራጭ ቡድኖች ደረሱ። ሠራተኞቹም ሌላ ሰው እንደሚያያቸው ላያውቁ የሚችሉ ሰዎችን የግል ትዕይንቶች መረመሩ። ጉዳዩ የታወቀው ሠራተኞቹ ስለ ሥራቸው በመናገራቸው ነው።

ፍቺው ወደ ውጭ የሚተዋቸው

አህጉራዊ ጥናት በሁሉም ቦታ አንድ ዓይነት ሁኔታ እንዳለ ስሜት ሊሰጥ ይችላል፤ ቡድኑ ይህን አስተሳሰብ ለማስወገድ በግልጽ ይጥራል። ሃያዎቹ አገራት በሕግ ሥርዓት፣ በቋንቋ፣ በኢንተርኔት ተደራሽነት እና በግጭቶቻቸው በጣም ይለያያሉ። ሰነዱ መደምደሚያዎቹ ለሁሉም አገራት በእኩል ሊተገበሩ እንደማይችሉ ያስገነዝባል። ሆኖም በእነዚህ የተለያዩ ሁኔታዎች የሚደጋገሙ አሠራሮችን አግኝቷል። ዲጂታል ጥቃት ከመስመር ውጭ ያለውን ጥቃት ከሚያስከትሉት የወንዶች የበላይነት ልማዶች ይመነጫል። ኢንተርኔት ጥቃቱ በፍጥነት እንዲስፋፋ፣ የአጥቂዎች ማንነት በቀላሉ እንዲደበቅ እና የጥቃቱን ዱካ ማጥፋት ይበልጥ እንዲከብድ ያደርጋል። ጥናቱ በኬንያና በታንዛኒያ ጾታን መሠረት ካደረጉ የሴቶች ግድያዎች በፊት የተፈጸመ የመስመር ላይ ትንኮሳን፣ በኢትዮጵያና በደቡብ አፍሪካ አድራሻቸው ከተለጠፈ በኋላ ቤታቸውን ለቀው ለመሄድ የተገደዱ ሴቶችን እና በሞዛምቢክ በግል ምስሎች ምክንያት ዝም እንዲሉ የተገደዱ ሴት ተማሪዎችን ይጠቅሳል። ስለዚህ በዲጂታልና በአካላዊ ዓለም ያለውን ጥቃት እንደ ተያያዘ ሂደት ይገልጻል። ሁለቱን እንደ ተለያዩ ክስተቶች የሚመለከቱ ሕጎች ጥቃት የደረሰባቸውን ሰዎች መጠበቅ እንደማይችሉም ይገልጻል።

ፍቺው ማን እንደሚካተትም ይወስናል። ጥናቱ ውሳኔ 591ን እንደሚከተልና በሴቶችና በልጃገረዶች ላይ የሚፈጸም ጥቃትን እንደሚመረምር ይናገራል። ትራንስ ሰዎችን፣ ራሳቸውን በሁለቱ የጾታ ምድቦች ብቻ የማይገልጹ ሰዎችን እና ማኅበረሰቡ ከጾታ አንጻር ከሚጠብቀው ጋር የማይጣጣም መገለጫ ያላቸውን ሰዎች ከፍቺው በግልጽ ያስወጣል። ይህ ወሰን ትራንስ ሴቶችን በሴቶች ላይ ለሚፈጸም ጥቃት ከተዘጋጀ ጥናት ውጭ ያደርጋል፣ ጥናቱ ራሱ የLGBTI ሰዎች ለጥቃት በጣም ከተጋለጡት መካከል መሆናቸውን ቢገልጽም። አካል ጉዳት ስላለባቸው፣ ስለ ፍልሰተኛና ስደተኛ ሴቶች እና በግጭት ቀጠናዎች ስለሚኖሩ ሴቶችም መረጃ የለም ለማለት ይቻላል። ኖቬምበር 9 የዚህ ተከታታይ ሕትመት መጣጥፍ በቦነስ አይረስ ትራንስ ሴቶች እና ራሳቸውን travesti ብለው በሚገልጹ ሰዎች ላይ ስለተፈጸመው ጥቃት ተመልክቷል። እንደ ማንኛውም ቆጠራ፣ በዚህ ጥቃት ላይ የተካሄደው የመጀመሪያው አህጉራዊ ጥናት ማንን እንደሚያካትት መወሰን ነበረበት። ምክክሩ ውሳኔውን መለወጡን የመጨረሻው ሰነድ ያሳያል።

ቀጣይ እርምጃዎች

ኮሚሽኑ የሚደርሱትን አስተያየቶች ከመረመረ በኋላ በቀጣይ መደበኛ ስብሰባ የመጨረሻውን ሰነድ ለማቅረብ አቅዷል። ከምክረ ሐሳቦቹ መካከል ጥቃት ከደረሰባቸው ሴቶችና ከሴቶች ድርጅቶች ጋር የሚዘጋጁ ሁሉን አቀፍ ሕጎች፣ ጥቃት የደረሰባቸውን ወንጀለኛ የሚያደርጉ ድንጋጌዎችን መሻር፣ ለፖሊስና ለዳኞች ሥልጠና መስጠት፣ በምድብ የተከፋፈለ መረጃ፣ በአካባቢ ቋንቋዎች መረጃ ማቅረብ እና መድረኮች በሕግ ተጠያቂ እንዲሆኑ ማድረግ ይገኙበታል። የክልሉ የሕግ ማዕቀፍ አንድ ክፍል አስቀድሞ አለ። በፌብሩዋሪ 2025 የጸደቀው የአፍሪካ ኅብረት በሴቶችና በልጃገረዶች ላይ ጥቃትን የማስወገድ ስምምነት የሳይበር ምኅዳርንም ይሸፍናል። ተፈጻሚ ለመሆን በአሥራ አምስት አገራት መጽደቅ አለበት። እስከ ኖቬምበር መጀመሪያ ድረስ ስምምነቱን ማጽደቃቸው የተመዘገበው ጋምቢያና ጋና ብቻ ናቸው። የተባበሩት መንግሥታት የ16 ቀናት ዘመቻ ኖቬምበር 25 ይጀምራል። ኮሚሽኑ እስከ ዲሴምበር 4 አስተያየቶችን ይቀበላል።

ይህ መጣጥፍ በስፔን ሆነን የጥናቱን ረቂቅ፣ የአፍሪካ ኮሚሽንን የአስተያየት ጥሪ እና የኬንያ፣ የደቡብ አፍሪካና የስዊድን ፕሬስ ዘገባዎችን በመጠቀም የጻፍነው ነው። መጣጥፉ ከኖቬምበር 11 ምክክር በፊት በተሰራጨው ረቂቅ ላይ የተመሠረተ ነው። ጥናቱን ያዘጋጁትንም ሆነ የተጠቀሱትን ሴቶች አላነጋገርንም። ረቂቁ ከምክክሩ በኋላ ሊለወጥ ይችላል። አኃዞቹ ኖቬምበር 3 ከታተመው ሰነድ የተወሰዱ ናቸው።

ምንጮች